Promieniowanie UV wykazuje zarówno pozytywny jak i negatywny wpływ na organizm człowieka. Poprawia samopoczucie, dodaje energii oraz zapewnia skórze złocisty kolor. Należy jednak pamiętać, że zbyt długa ekspozycja na światło UV może powodować nawet rozwój chorób nowotworowych np. czerniaka.

Promieniowanie UV - wpływ na organizm

Wbrew powszechnej opinii promieniowanie UV wywołuje nie tylko negatywne skutki w naszym organizmie. Ich zaletą jest m.in. efekt brązowej skóry, a więc opalanie się i stymulacja produkcji witaminy D3 w skórze. Zjawisko to jest bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, a także pracy mięśni oraz posiadania zdrowych zębów i kości. Promieniowanie UV może okazać się również zbawienne w niektórych schorzeniach skórnych tj. atopowe zapalenie skóry.

Należy zaznaczyć, że wytworzony pigment w skórze to nic innego jak dostosowanie się organizmu do bodźców świetlnych. Ostateczny wygląd skóry pod względem zabarwienia jest kwestią indywidualną, ponieważ zależy od ilości barwnika (melaniny) obecnego w skórze. Im więcej pigmentu tym bardziej opalona, a także odporna na infekcje skóra.

Jak promieniowanie UV wpływa na organizm?

Działanie promieni UV wywołuje wpływ na obecne w skórze zakończenia nerwowe, dzięki czemu zyskuje ona lepsze odżywienie, unaczynienie, elastyczność i sprężystość. Ponadto dzięki ekspozycji skóry na słońce skóra staje się bardziej odporna na działanie czynników chorobotwórczych. Wszystko dlatego, że rumień powstały w wyniku opalania powoduje rozszerzenie oraz zwiększenie przepuszczalności naczyń krwionośnych, co z kolei przekłada się na zwiększenie dostarczania do skóry leukocytów (białych krwinek) warunkujących procesy odpornościowe.

Promieniowanie UV wykazuje również działanie przeciwbakteryjne. Polega ono na absorbowaniu przez bakterie pewnych ilości energii. Na skutek reakcji fotochemicznych zachodzą zmiany w budowie białek bakterii oraz zahamowanie ich procesów życiowych.

Właściwości bakteriobójcze promieniowania UVC wykorzystuje się przede wszystkim do sterylizacji pomieszczeń. Wykonuje się to przy użyciu wyspecjalizowanych lamp, które posiadają palniki emitujące właściwą długość promieniowania.

Naświetlanie organizmu promieniowaniem UV dodatkowo zwiększa procesy przemiany materii, ponieważ wykazuje bezpośredni wpływ na gruczoły wewnątrzwydzielnicze (przysadka, nadnercza, tarczyca, jądra, jajniki). Efektem tego jest zwiększona przemiana białek, cholesterolu, a także zmniejszone stężenie cukru oraz kwasu mlekowego we krwi.

Oprócz tego, jak już wcześniej wspomniano, pod wpływem działania promieni UV w organizmie wytwarzana jest witamina D3. Związek ten jest niezwykle ważny do prawidłowej pacy gospodarki mineralnej organizmu. Z kolei niedobór witaminy D3 przyczynia się do rozwoju osteoporozy u osób starszych, a także krzywicy u dzieci.

Dodatkowo u osób eksponujących ciało na działanie promieni UV zauważa się zmniejszone podniecenie nerwowe. Z kolei po zbyt długim naświetlaniu (przedawkowanie) obserwuje się pobudzenie, bezsenność oraz podrażnienie.

Po wykonaniu regularnych sesji naświetlań w organizmie dochodzi do zwiększenia poziomu erytrocytów, leukocytów oraz płytek krwi. Ponadto zauważa się podwyższony poziom hemoglobiny, skróceniu ulega czas krzepnięcia krwi oraz zwiększa się przepuszczalność ścian naczyń włosowatych.

Wskazania

Wskazaniem do ekspozycji na promieniowanie UV jest:

Przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do ekspozycji na promieniowanie UV jest:

  • liszaj rumieniowaty;
  • znamiona barwnikowe;
  • trądzik różowaty;
  • gruźlica;
  • drożdżyca;
  • antybiotykoterapia;
  • nadczynność tarczycy;
  • choroby nerek;
  • cukrzyca;
  • nowotwory;
  • podwyższona temperatura ciała;
  • niskie ciśnienie.

Należy zaznaczyć, że promieniowanie UV korzystnie wpływa na nasze zdrowie tylko wtedy gdy jest stosowane w odpowiednich ilościach. Nierozważne korzystnie może z kolei przyczynić się do niekorzystnych zmian w skórze, a nawet w całym organizmie. Wówczas mogą pojawić się:

  • zmiany rumieniowo-zapalne;
  • odczyn przewlekły;
  • odczyn chorobowy.

1. Zmiany rumieniowo-zapalne.

To równoznacznik oparzeń I stopnia. Skóra wówczas posiada różowe zabarwienie, lekki obrzęk i lekko podwyższoną temperaturę. Osoba ze zmianami rumieniowo-zapalnymi odczuwa dyskomfort w postaci pieczenia oraz napięcia skóry, czasami również ból.

2. Odczyn przewlekły.

Powstaje na skutek długiego działania promieni UV. Efektem tego są zmiany zwyrodnieniowe, które swą postacią przypominają zmiany starcze, a więc uszkodzenie struktury włókien kolagenowych, elastynowych, nadmierne rogowacenie naskórka, szorstkość skóry oraz jej nieznaczne łuszczenie się. Dodatkowo powstają przebarwienia oraz rozszerzeniu ulegają naczynia krwionośne.

3. Odczyn chorobowy.

Odczyn chorobowy, który następuje w wyniku działania słońca lub innych źródeł promieniowania UV nazywane jest nadwrażliwością. Może ona występować zarówno u osób, u których mechanizmy obronne są prawidłowe, ale również u takich osób, które zostały poddane działaniu czynników zwiększających tę wrażliwość lub też kiedy ich mechanizmy obronne są nieprawidłowe.

Bibliografia

1. Dylewska – Grzelakowska J., Kosmetyka Stosowana, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1999.

Polecane produkty:
Centrum Fizjoterapeuty